Хүннүгийн „Алтан хүн“-ий мөрийг мөшгөсөн нь

altan_hyn

2011.01.20

-Монгол төрийн 2220 жилийн ойг тэмдэглэх Ерөнхийлөгчийн зарлиг гарсан. Хүннүгийн “Алтан хүн”-ий тухай ном бичсэн Таныг зорьж ирлээ. Зургийг нь та ардаа хадчихсан байх шив. Хэн, хэзээ, хаанаас олсон тухай ярьж өгөөч?

-1983 онд Булган аймгийн Бүрэгхангай сумын Өвгөнт хэмээх газраас археологийн малтлагаар “Алтан хүн”-ийг олсон юм шүү дээ. Булшийг анх ажигласан хүн нь “Чингис хаан” дээд сургуулийн захирал Х.Лхагвасүрэн. Тэр үед оюутан байсан юм.

Continue reading

„Юан“ гэх үг бол „Хөх“ гэсэн утгатай

Screenshot_yuanГ. Батцэцэг (2008-09-22)

Хэл зохиолын хүрээлэнгийн эрдэм шинжилгээний тэргүүлэх ажилтан, доктор профессор Б.Сумъяабаатарыг зорьж очин ярилцлаа.

-Академич Ш.Нацагдорж гуайн 90 насны ойг үр хүүхэд, шавь нар нь өргөн хүрээтэй тэмдэглэж, амьдрал, уран бүтээлээр нь үзэсгэлэн гаргасан байна. Энэ хүний тухай та хэр сайн мэдэх вэ?
-Миний хувьд академич Ш.Нацагдорж гуайг 1962 оноос мэдэх болсон. Тэрбээр гайхамшигтай мэдлэг, оюунтайгаас гадна шинэ боловсон хүчин шилж сонгож, хүмүүжүүлэхдээ гаргууд хүн байлаа.

Continue reading

Их Хориг тийш хөтлөх бичээс илрүүлжээ

article_01Хүннү гүрний түүх, соёлын шастир болсон “Алтан хүний бичээс”-ийг тайлан уншсан, хэл шинжлэл, түүх, соёл судлаач, доктор, профессор Б. Сумъяабаатар энэ удаа дахин гайхалтай нээлт хийсэн талаараа мэдээлэв. Тэрбээр сансраас татсан зургаас улбаалан Их эзэн Чингисийн онгон байж болзошгүй газрыг тогтоохоор таамаг дэвшүүлэн, үүнийхээ дагуу хоёр жил гаруй судалснаа ийнхүү олон нийтэд мэдээлсэн юм. Түүний судалгааны талаар Ерөнхийлөгчийн Тамгын газрын хурлаар хэлэлцэн, эрдэмтэн, мэргэжилтнүүдээс бүрдсэн багийнхан гарцаагүй нээлт мөн гэдгийг баталж, тухайн газрыг төрийн хамгаалалтад авахаар болжээ.

Continue reading

Appreciation to Weatherford Foundation

jwf1

 

 

 

 

27.01.2012

Prof. B. Sumiyabaatar would like to express his graditude to Mr. Jack Weatherford and his foundation for appreciation of the „The Secret History of Mongolia Vol. 1“ and „Comparitive analysis of the Thousand character classic“.

Жак Уэтерфордын нэрэмжит 2011 оны шагналыг эрдэмтэн, профессор Б.Сумъяабаатар Continue reading

Эрдэмтэн Б. Сумьяабаатар сансрын зургаас монгол бичгийн дурсгалыг тайлжээ

LogoMontsame

 

2013.07.02.

 

Шинжлэх ухааны доктор, профессор Б. Сумъяабаатар интернетэд тавьсан сансрын ургаас, хүний гараар бүтээгдсэн нэгэн томоохон бичигт цогцолборыг олж нээсэн талаараа  өнөөдөр сэтгүүлчдэд мэдээллээ. Нэрт эрдэмтэн Хэнтий аймгийн нутаг Онон мөрний ойролцоо, Хурахын гол орчмын хавтгайг 700-аад метрийн өндрөөс авсан сансрын зургыг үндэслэн эл дүгнэлтийг хийжээ.

Continue reading

Өвөг Монгол хэл, бичгийн чухаг дурсгал

The Uniqual Monument of the protomongolian Language and Script

Cover of the „The Uniqual Monument of the protomongolian Language and Script“

 

„The Uniqual Monument of the protomongolian Language and Script“, 1st edition, 155 pp.

Cooperative work: by D. Nawaan, B. Sumiyabaatar

Printed in Ulaanbaatar/ Mongolia, 1987

Булган аймагийн Бүрэгхангай сумын Өвгөнт гэдэг газраас архиологийн малтлагаар гарсан алтан хүний дээрх бичгийг тайлан уншсан.

 

 

 

 

The Uniqual Monument of the protomongolian Language and Script„The Uniqual Monument of the protomongolian Language and Script“, 2nd edition, 157 pp

Cooperative work: by B. Sumiyabaatar and D. Nawaan
Publisher: Ulaanbaatar University Press, 2012

ISBN 978-9962-842-7-4

 

 

 

Continue reading

Genghis Khan´s genealogy – Pride of Mongolia

„Чингисийн алтан ургийн Угийн бичиг  – Монгол бахархал“

Чингис Хааны мэндэлсний 850 жилийн ойд зориулсан Олон улсын эрдэм шинжилгээний хуралд тавьсан илтгэл.

Ulaanbaatar, 2012

Link to pdf document